งานช่างโรงแรม (Engineering)

งานแผนก Engineering หรือ ฝ่ายช่างโรงแรม คือแผนกที่รับผิดชอบดูแล บำรุงรักษา ซ่อมแซมระบบต่างๆ และสิ่งอำนวยความสะดวกทั้งหมดในโรงแรม ครอบคลุมระบบไฟฟ้า ประปา แอร์ ลิฟต์ เครื่องกำเนิดไฟ ระบบดับเพลิง ระบบสระว่ายน้ำและอุปกรณ์ทุกชนิด รวมถึงPreventive Maintenance (PM) เพื่อป้องกันเครื่องจักรเสีย ถือเป็นแผนกที่มีบทบาทสำคัญที่สุดต่อการทำงานของโรงแรมเพราะหากระบบใดระบบหนึ่งเสีย โรงแรมจะไม่สามารถดำเนินงานได้

ระดับสูง:

• Director of Engineering - ผู้อำนวยการฝ่ายช่าง
• Chief Engineer - วิศวกรใหญ่

ระดับผู้จัดการ:

• Engineering Manager - ผู้จัดการฝ่ายช่าง
• Assistant Engineering Manager - ผู้ช่วยผู้จัดการฝ่ายช่าง
• Maintenance Manager - ผู้จัดการซ่อมบำรุง

ระดับหัวหน้างาน:

• Engineering Supervisor - หัวหน้าช่าง
• Shift Engineer - วิศวกรหัวหน้ากะ
• Electrical Supervisor - หัวหน้าช่างไฟฟ้า
• HVAC Supervisor - หัวหน้าช่างแอร์
• Plumbing Supervisor - หัวหน้าช่างประปา

ระดับปฏิบัติการ:

• Senior Technician - ช่างอาวุโส
• Electrician - ช่างไฟฟ้า
• HVAC Technician - ช่างแอร์
• Plumber - ช่างประปา
• Carpenter - ช่างไม้
• Painter - ช่างสี
• General Technician - ช่างทั่วไป
• BMS Operator - พนักงานควบคุมระบบอาคาร
• Boiler Operator - พนักงานควบคุมหม้อน้ำ
• Pool Technician - ช่างสระว่ายน้ำ

ระดับเริ่มต้น:

• Engineering Trainee - ช่างฝึกหัด
• Helper - ผู้ช่วยช่าง

การศึกษา:

• Technician / Helper: ม.3 / ม.6 / ปวช. สาขาช่าง
• Senior Technician: ปวส. สาขาไฟฟ้า เครื่องกล แอร์
• Supervisor: ปวส. / ปริญญาตรี สาขาวิศวกรรม
• Manager: ปริญญาตรี สาขาวิศวกรรมไฟฟ้า เครื่องกล โยธา
• Director / Chief Engineer: ปริญญาตรี-โท วิศวกรรม

ประสบการณ์:

• Trainee / Helper: 0-1 ปี (รับไม่มีประสบการณ์)
• Technician: 1-3 ปี
• Senior Technician: 3-5 ปี
• Supervisor: 5-7 ปี
• Manager: 7-10 ปี
• Chief Engineer: 10+ ปี

ใบอนุญาต / ใบรับรอง:

• ใบอนุญาตช่างไฟฟ้า (ประเภท 1, 2, 3) - จำเป็นสำหรับช่างไฟฟ้า
• ใบอนุญาตช่างแอร์ (Refrigeration License)
• ใบขับขี่รถยนต์ (บางตำแหน่ง)
• ใบรับรอง Boiler Operator
• ใบรับรองระบบดับเพลิง Fire Safety

ภาษา:

• Technician: ภาษาไทย + ภาษาอังกฤษพื้นฐาน (อ่านคู่มือได้)
• Supervisor / Manager: ภาษาอังกฤษดี (สื่อสารกับผู้จัดการต่างชาติ)

ทักษะพิเศษ:

• ซ่อมบำรุงเครื่องจักร
• อ่านแบบ Blueprint, Schematic Diagram
• ใช้เครื่องมือช่าง
• แก้ปัญหาเฉพาะหน้า Troubleshooting

Trainee / Helper:

• เงินเดือน: 12,000 - 16,000 บาท/เดือน
• รายได้เพิ่มเติม: ค่ากะ + OT + Service Charge

General Technician:

• เงินเดือน: 14,000 - 22,000 บาท/เดือน
• รายได้เพิ่มเติม: ค่ากะดึก + OT + Service Charge + โบนัส

Electrician / HVAC / Plumber:

• เงินเดือน: 16,000 - 28,000 บาท/เดือน
• รายได้เพิ่มเติม: ค่ากะพิเศษ + OT + Service Charge + โบนัส

Senior Technician:

• เงินเดือน: 22,000 - 38,000 บาท/เดือน
• รายได้เพิ่มเติม: ค่ากะ + OT + Service Charge + โบนัส + สวัสดิการ

Engineering Supervisor:

• เงินเดือน: 30,000 - 55,000 บาท/เดือน
• รายได้เพิ่มเติม: ค่ากะ + Service Charge + โบนัสสูง + สวัสดิการ

Engineering Manager:

• เงินเดือน: 45,000 - 90,000 บาท/เดือน
• รายได้เพิ่มเติม: Service Charge + โบนัสสูง + สวัสดิการครบ

Chief Engineer / Director:

• เงินเดือน: 80,000 - 180,000+ บาท/เดือน
• รายได้เพิ่มเติม: โบนัสมหาศาล + รถประจำตำแหน่ง + สวัสดิการครบ

หมายเหตุ: OT สูงมาก โดยเฉพาะช่างไฟฟ้า แอร์ เพราะเรียกซ่อมได้ตลอดเวลา

Preventive Maintenance (PM):

• ตรวจเช็คอุปกรณ์ตามแผน PM
• เปลี่ยนอะไหล่ล่วงหน้า
• บันทึกผล Maintenance Log
• ป้องกันเครื่องจักรเสีย Breakdown

Corrective Maintenance (ซ่อมแซมเมื่อเสีย):

• รับแจ้งซ่อมจากแผนกต่างๆ
• วินิจฉัยปัญหา Troubleshooting
• ซ่อมแซมให้กลับมาใช้งานได้
• เปลี่ยนอะไหล่

ช่างไฟฟ้า (Electrician):

• ดูแลระบบไฟฟ้าทั้งหมด
• ซ่อมไฟห้องพัก ไฟส่วนกลาง
• เช็คตู้ MDB, Sub-MDB
• ดูแลเครื่องกำเนิดไฟ Generator
• ซ่อมอุปกรณ์ไฟฟ้า โทรทัศน์ เครื่องเสียง

ช่างแอร์ (HVAC Technician):

• ดูแลระบบปรับอากาศทั้งหมด
• ซ่อมแอร์ห้องพัก FCU
• ดูแล Chiller, AHU, Cooling Tower
• เติมน้ำยาแอร์ R-410A, R-32
• ล้างแอร์ ตรวจสอบอุณหภูมิ

ช่างประปา (Plumber):

• ซ่อมท่อน้ำรั่ว ท่ออุดตัน
• ซ่อมก้อกน้ำ ฝักบัว
• ดูแลระบบน้ำดี น้ำเสีย
• ซ่อมปั๊มน้ำ ถังเก็บน้ำ
• ดูแลระบบ Hot Water

ช่างทั่วไป (General Technician):

• ซ่อมเฟอร์นิเจอร์ เตียง โต๊ะ
• ทาสี ซ่อมผนัง
• เปลี่ยนกุญแจ ล็อคประตู
• ซ่อมของเล็กน้อย

BMS Operator:

• ควบคุมระบบอาคาร Building Management System
• Monitor ระบบแอร์ ไฟฟ้า ลิฟต์
• ปรับอุณหภูมิห้องพัก
• ตรวจสอบ Alarm

Pool Technician:

• ดูแลความสะอาดสระว่ายน้ำ
• ตรวจสอบ pH, คลอรีน
• ดูแลระบบกรอง ปั๊มน้ำ
• ทำความสะอาดพื้นสระ

• Technical Skills - ซ่อมบำรุงเครื่องจักร ระบบไฟฟ้า แอร์ ประปา
• Troubleshooting - วินิจฉัยปัญหา หาสาเหตุ แก้ไข
• Blueprint Reading - อ่านแบบ Schematic Diagram
• Tool Proficiency - ใช้เครื่องมือช่างคล่อง
• Electrical Knowledge - รู้ระบบไฟฟ้า แรงดัน กระแส
• HVAC Knowledge - เข้าใจระบบปรับอากาศ น้ำยา
• Plumbing Skills - ซ่อมประปา ท่อ ปั๊ม
• Safety Awareness - ระมัดระวังความปลอดภัย
• Problem Solving - แก้ปัญหาเฉพาะหน้า รวดเร็ว
• Preventive Maintenance - ดูแลป้องกันล่วงหน้า
• Time Management - จัดการเวลา ซ่อมหลายจุดพร้อมกัน
• Teamwork - ทำงานร่วมกับทีม

ระยะเวลา 0-2 ปี:

• Trainee / Helper → General Technician

ระยะเวลา 2-5 ปี:

• General Technician → Specialist (Electrician, HVAC, Plumber)

ระยะเวลา 5-7 ปี:

• Technician → Senior Technician

ระยะเวลา 7-10 ปี:

• Senior Technician → Engineering Supervisor / Shift Engineer

ระยะเวลา 10-15 ปี:

• Supervisor → Assistant Engineering Manager

ระยะเวลา 15+ ปี:

• Assistant Manager → Engineering Manager → Chief Engineer

ก้าวต่อไป:

• Director of Engineering
• Facility Manager
• เปิดบริษัทรับเหมาเอง
• เป็นที่ปรึกษาด้านวิศวกรรม

หมายเหตุ: ช่างที่มีใบอนุญาต ทักษะสูง มีโอกาสก้าวหน้าเร็ว

Morning Shift (กะเช้า):

• เวลา: 07:00-15:00 หรือ 08:00-16:00
• หน้าที่: PM, ซ่อมห้องพัก ช่วงกลางวัน

Afternoon Shift (กะบ่าย):

• เวลา: 15:00-23:00 หรือ 16:00-00:00
• หน้าที่: ซ่อมห้องพัก Monitor ระบบ

Night Shift (กะดึก):

• เวลา: 23:00-07:00 หรือ 00:00-08:00
• หน้าที่: Stand By ซ่อมเร่งด่วน Monitor BMS

หมายเหตุ:

• ทำงาน 24/7 ไม่มีวันหยุด (หมุนเวียนกัน)
• ต้องทำกะ เปลี่ยนกะสลับ เช้า-บ่าย-ดึก
• กะละ 8 ชั่วโมง
• กะดึก ได้ค่ากะพิเศษ 15-30%
• On Call - เรียกได้ตลอด 24 ชั่วโมง
• OT สูงมาก เพราะเรียกซ่อมบ่อย
• ทำงานวันหยุด เทศกาล (ได้ค่าวันหยุด 2-3 เท่า)

ข้อดี:

• OT สูงมาก เรียกซ่อมบ่อย
• เรียนรู้ทักษะช่างหลากหลาย
• งานมั่นคง ทุกโรงแรมต้องมีช่าง
• มี Service Charge แบ่ง
• ได้ยูนิฟอร์ม อุปกรณ์ฟรี
• ได้อาหารฟรี
• เรียนรู้ระบบใหม่ๆ ทันสมัย
• ใช้ได้ในชีวิตประจำวัน

ข้อเสีย:

• ต้องทำกะดึก กลางคืน
• On Call เรียกได้ตลอดเวลา
• งานหนัก สกปรก อันตราย
• ต้องเข้าที่แคบ ที่สูง ใต้ดิน
• ทำงานกลางแจ้ง ร้อน หนาว
• ความกดดัน ซ่อมต้องเร็ว
• เจอไฟดูด ไฟช็อต น้ำรั่ว
• บางครั้งเหนื่อย เพราะซ่อมทั้งวัน

งานแผนก Engineering เหมาะกับคนที่มีลักษณะดังนี้:

• ชอบงานช่าง - รักการซ่อมแซม ประกอบ
• ใช้มือเป็น - ถนัดงานฝีมือ
• ร่างกายแข็งแรง - ยกของหนัก ทำงานหนักได้
• แก้ปัญหาเก่ง - Troubleshooting เป็น
• รวดเร็ว - ซ่อมให้เสร็จเร็ว
• อดทน - ทนร้อน ทนสกปรก ทนเหนื่อย
• ระมัดระวัง - ระวังไฟฟ้า อันตราย
• รับผิดชอบสูง - ซ่อมผิด อันตราย
• ทำงานกะได้ - เช้า บ่าย ดึก
• On Call ได้ - เรียกเมื่อไหร่ มาได้
• ชอบเรียนรู้ - เทคโนโลยีใหม่ ระบบใหม่
• ทำงานเป็นทีม - ช่วยเหลือกัน

เครื่องมือช่างพื้นฐาน:

• ชุดไขควง / Screwdriver Set
• ชุดประแจ / Wrench Set
• คีม / Pliers
• ค้อน / Hammer
• เลื่อย / Saw
• สว่าน / Drill
• เทปวัด / Tape Measure

เครื่องมือช่างไฟฟ้า:

• Multimeter - วัดแรงดัน กระแส
• Clamp Meter - วัดกระแสไฟฟ้า
• Test Lamp - ทดสอบไฟ
• Wire Stripper - ปอกสายไฟ
• Insulation Tester - Megger

เครื่องมือช่างแอร์:

• Manifold Gauge Set - วัดแรงดันน้ำยา
• Vacuum Pump - ดูดสุญญากาศ
• Refrigerant Scale - ชั่งน้ำยา
• Thermometer - วัดอุณหภูมิ
• Leak Detector - ตรวจจับรั่ว
• Flaring Tool - ขยายท่อทองแดง

เครื่องมือช่างประปา:

• Pipe Wrench - ประแจท่อ
• Plunger - ดูดส้วม
• Pipe Cutter - ตัดท่อ
• Snake / Auger - เครื่องล่อท่อ
• Teflon Tape - เทปพันเกลียว

ระบบ / Software:

• BMS - Building Management System
• CMMS - Computerized Maintenance Management System
• PMS - Property Management System (Work Order)
• AutoCAD - อ่านแบบ

อุปกรณ์ความปลอดภัย:

• ถุงมือ / Gloves
• รองเท้า Safety Shoes
• แว่นตา / Safety Glasses
• หมวก / Helmet
• เข็มขัดนิรภัย / Safety Harness

ก่อนสมัครงาน:

• ขอใบอนุญาต - ช่างไฟฟ้า ช่างแอร์ (สำคัญมาก!)
• เรียนช่างให้จบ - ปวช. ปวส.
• ฝึกงาน - ฝึกซ่อมที่บ้าน ร้านช่าง
• เรียนรู้ระบบพื้นฐาน - ไฟฟ้า แอร์ ประปา
• ซื้อเครื่องมือพื้นฐาน - Multimeter, ไขควง

เมื่อเริ่มงาน:

• เรียนรู้ระบบโรงแรม - ตำแหน่งตู้ MDB, Chiller, Boiler
• ฟังรุ่นพี่ - เทคนิคซ่อม แก้ปัญหา
• จำห้องพัก - ห้องไหนมีปัญหาอะไรบ่อย
• เรียนรู้ BMS - ระบบควบคุมอาคาร
• อ่านคู่มือ - Manual ของเครื่องจักร

พัฒนาตัวเอง:

• เรียนรู้ระบบใหม่ - Smart Building, IoT
• เรียนภาษาอังกฤษ - อ่านคู่มือเครื่องจักร
• ฝึกอ่านแบบ - Blueprint, Schematic
• เก็บประสบการณ์ - ซ่อมหลากหลาย
• ขอใบอนุญาตเพิ่m - ระดับสูงขึ้น

ดูแลตัวเอง:

• ระวังความปลอดภัย - ปิดไฟก่อนซ่อม
• ใส่อุปกรณ์ป้องกัน - ถุงมือ รองเท้า
• ดื่มน้ำเยอะ - ร้อน เหนื่อย
• ซื้อรองเท้า Safety Shoes - ป้องกันเท้า
• ระวังอุบัติเหตุ - ไฟฟ้า สูง พื้นลื่น

เคล็ดลับ:

• ปิดไฟก่อนซ่อมเสมอ - Safety First!
• เช็คก่อนจ่ายไฟ - อย่าให้ Short
• บันทึกการซ่อม - Log Book สำคัญ
• PM สม่ำเสมอ - ป้องกันเสีย
• เก็บอะไหล่ - ของที่ใช้บ่อย
• ทำงานเป็นทีม - ช่วยเหลือกัน
• เรียนรู้ตลอดชีวิต - เทคโนโลยีเปลี่ยนเร็ว