ฝึกงานโรงแรม ได้เงินไหม ได้เท่าไหร่
คำตอบสั้นๆ: ฝึกงานโรงแรมได้เงินหรือไม่ขึ้นอยู่กับแต่ละโรงแรม กฎหมายไม่ได้บังคับให้จ่าย แต่โรงแรมจำนวนมากให้เบี้ยเลี้ยง ส่วนใหญ่อยู่ราว 1,000–5,000 บาทต่อเดือน และหลายแห่งมีข้าวฟรี ชุดยูนิฟอร์ม หรือที่พักให้ด้วย
คำถามนี้เป็นสิ่งที่นักศึกษาสายการโรงแรมและการท่องเที่ยวสงสัยกันมากที่สุดก่อนออกฝึกงาน บทความนี้ Hoteljob รวบรวมทุกเรื่องที่ควรรู้ ตั้งแต่กฎหมาย อัตราเบี้ยเลี้ยงที่พบบ่อย สวัสดิการอื่นๆ ไปจนถึงวิธีเลือกที่ฝึกงานให้คุ้มทั้งเงินและประสบการณ์
นักศึกษาฝึกงานต้องได้เงินไหม กฎหมายว่าอย่างไร
ตามกฎหมายแรงงานไทย นักศึกษาฝึกงานไม่ถือเป็น “ลูกจ้าง” เพราะเป้าหมายของการฝึกงานคือการเรียนรู้ตามหลักสูตร ไม่ใช่การทำงานแลกค่าจ้าง โรงแรมจึงเลือกได้ว่าจะจ่ายค่าตอบแทนหรือไม่ก็ได้ และไม่ต้องส่งเงินสมทบประกันสังคมให้นักศึกษาฝึกงาน
แต่ถ้าสัญญาที่ทำกันระบุเป็นการจ้างงานจริง ก็ต้องจ่ายตามกฎหมายแรงงานเหมือนพนักงานทั่วไป รวมถึงค่าแรงขั้นต่ำของจังหวัดนั้น
สิ่งที่ควรรู้คือ แม้ไม่ใช่ลูกจ้าง นักศึกษาฝึกงานก็ยังควรได้รับการดูแลตามหลักทั่วไป เช่น ฝึกไม่เกินวันละ 8 ชั่วโมง มีเวลาพักอย่างน้อย 1 ชั่วโมง และไม่ควรถูกให้ทำงานอันตราย ถ้าสงสัยเรื่องสิทธิ์ ให้ปรึกษาอาจารย์ที่ดูแลการฝึกงานของมหาวิทยาลัยก่อน
หมายเหตุ: เรื่องค่าตอบแทนนักศึกษาฝึกงานเคยมีการผลักดันให้ศึกษาแก้กฎหมายในระดับรัฐบาล ควรติดตามประกาศล่าสุดจากกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานอีกครั้ง
ฝึกงานโรงแรมได้เบี้ยเลี้ยงเท่าไหร่
จากประกาศรับนักศึกษาฝึกงานและประสบการณ์ของคนที่เคยฝึกจริง เบี้ยเลี้ยงฝึกงานโรงแรมในไทยแบ่งได้คร่าวๆ ดังนี้
| รูปแบบ | ตัวอย่างที่พบบ่อย |
|---|---|
| ไม่มีเบี้ยเลี้ยง | ได้อาหารและชุดยูนิฟอร์มแทน |
| เบี้ยเลี้ยงรายเดือน | ประมาณ 1,000–5,000 บาท ตัวเลขที่เจอบ่อยคือราว 3,000 บาท |
| เบี้ยเลี้ยงรายวัน | ประมาณ 100–300 บาทต่อวันทำงาน |
| เบี้ยเลี้ยงสูงพิเศษ | บางแห่งให้ 6,000 บาทขึ้นไป มักเป็นโรงแรมเครือใหญ่หรือตำแหน่งที่ต้องใช้ภาษา |
ตัวเลขเหล่านี้เป็นภาพรวมจากตลาด แต่ละโรงแรมกำหนดเองได้ทั้งหมด ก่อนตอบรับควรถามให้ชัดว่าได้เท่าไหร่ จ่ายรายวันหรือรายเดือน และต้องฝึกครบกี่เดือนถึงจะได้
ตำแหน่งฝึกงานที่เปิดรับอยู่ตอนนี้พร้อมเบี้ยเลี้ยง ดูได้ที่หน้า ฝึกงานโรงแรม ของ Hoteljob
นอกจากเงิน ฝึกงานโรงแรมได้อะไรอีก
สำหรับหลายคน สวัสดิการที่ไม่ใช่เงินกลับช่วยประหยัดได้มากกว่าเบี้ยเลี้ยงเสียอีก สิ่งที่โรงแรมมักให้นักศึกษาฝึกงาน ได้แก่
- อาหารพนักงาน ส่วนใหญ่ได้ทานที่โรงอาหารพนักงาน 1–3 มื้อต่อวัน ช่วยลดค่าใช้จ่ายรายวันได้มาก
- ชุดยูนิฟอร์มและบริการซักรีด ไม่ต้องซื้อชุดทำงานเอง
- ที่พักพนักงาน พบบ่อยในโรงแรมต่างจังหวัดและบนเกาะ เช่น ภูเก็ต สมุย กระบี่ เกาะช้าง
- ทิปและ Service Charge บางโรงแรมแบ่งให้นักศึกษาฝึกงานด้วย โดยเฉพาะแผนกที่เจอแขกโดยตรง
- ประกันอุบัติเหตุ บางแห่งทำให้ระหว่างฝึก
- ใบรับรองการฝึกงาน ใช้ต่อยอดตอนสมัครงานจริง
- โอกาสได้งานต่อ นักศึกษาที่ทำได้ดีมักได้รับข้อเสนอให้กลับมาทำงานหลังเรียนจบ
อะไรทำให้ได้เบี้ยเลี้ยงมากหรือน้อย
- ระดับและเครือโรงแรม โรงแรม 4–5 ดาวและเครือต่างประเทศมีแนวโน้มจ่ายเบี้ยเลี้ยงและมีสวัสดิการเป็นระบบมากกว่า
- ระยะเวลาฝึก หลายแห่งให้เบี้ยเลี้ยงเฉพาะคนที่ฝึกตั้งแต่ 3 เดือนขึ้นไป ถ้าฝึกสั้นอาจได้แค่อาหารกับชุด
- แผนก แผนกที่เจอแขกอย่าง F&B Service หรือ Front Office มีโอกาสได้ทิปและ Service Charge มากกว่าแผนกหลังบ้าน
- พื้นที่ โรงแรมในแหล่งท่องเที่ยวหลักและบนเกาะมักต้องการนักศึกษาฝึกงานมาก จึงให้ที่พักและสวัสดิการเพื่อดึงคน
- ทักษะภาษา ตำแหน่งที่ต้องใช้ภาษาอังกฤษ จีน หรือภาษาอื่นได้ดี มักได้เบี้ยเลี้ยงสูงกว่า
- ช่วงเวลา ช่วง High Season โรงแรมขาดคน นักศึกษาฝึกงานมีโอกาสได้ทิปและเรียนงานเยอะกว่า แต่ก็เหนื่อยกว่าด้วย
เวลาฝึกงานและสิทธิ์ที่ควรรู้
การฝึกงานโรงแรมโดยทั่วไปใช้เวลา 3–6 เดือนตามหลักสูตรของแต่ละสถาบัน ทำงานวันละประมาณ 8 ชั่วโมง และอาจต้องเข้ากะเช้า บ่าย หรือดึกเหมือนพนักงานจริง เพราะโรงแรมเปิดบริการตลอด 24 ชั่วโมง
ก่อนเริ่มฝึก ควรตกลงเรื่องเหล่านี้ให้ชัด ดีที่สุดคือมีเป็นลายลักษณ์อักษร
- จำนวนเบี้ยเลี้ยง วันจ่าย และเงื่อนไขการได้รับ
- เวลาฝึกต่อวัน วันหยุด และการเข้ากะ
- ได้ส่วนแบ่ง Service Charge หรือทิปหรือไม่
- สวัสดิการอาหาร ที่พัก และชุด
- ถ้าต้องอยู่เกินเวลา จะได้ค่าตอบแทนเพิ่มหรือไม่
ถ้าเจอปัญหาระหว่างฝึก เช่น ถูกใช้งานเกินเวลาบ่อยๆ หรือให้ทำงานที่ไม่ปลอดภัย ให้แจ้งอาจารย์ที่ดูแลการฝึกงานทันที
เลือกที่ฝึกงานยังไงให้คุ้ม
เงินสำคัญ แต่สิ่งที่ได้กลับไปจากการฝึกงานจริงๆ คือประสบการณ์และโอกาสหลังเรียนจบ ลองใช้เกณฑ์นี้ประกอบการตัดสินใจ
- คิดเป็นรายจ่ายสุทธิ โรงแรมที่ไม่มีเบี้ยเลี้ยงแต่มีที่พักและอาหาร 3 มื้อ อาจทำให้เหลือเงินมากกว่าโรงแรมที่ให้ 3,000 บาทแต่ต้องเช่าห้องเอง
- ดูระบบการสอนงาน โรงแรมที่มีพี่เลี้ยงและหมุนเวียนให้ลองหลายตำแหน่ง จะได้เรียนรู้มากกว่าที่ให้ทำงานซ้ำอย่างเดียว
- ดูชื่อเสียงของโรงแรม ใบรับรองจากเครือที่เป็นที่รู้จักช่วยให้เรซูเม่น่าสนใจขึ้น
- ถามรุ่นพี่ คนที่เคยฝึกที่นั่นจะบอกได้ดีที่สุดว่าเบี้ยเลี้ยงจ่ายตรงไหม งานหนักแค่ไหน
- เลือกแผนกให้ตรงเป้าหมาย ถ้ายังไม่แน่ใจว่าจะฝึกแผนกไหน อ่านต่อที่บทความ ฝึกงานโรงแรม แผนกไหนดี
คำถามที่พบบ่อย
ฝึกงานโรงแรมไม่ได้เงินเลย ผิดกฎหมายไหม?
ไม่ผิด เพราะนักศึกษาฝึกงานไม่ใช่ลูกจ้างตามกฎหมายแรงงาน เว้นแต่สัญญาระบุเป็นการจ้างงาน
ฝึกงานโรงแรมได้ทิปไหม?
ได้ในหลายโรงแรม โดยเฉพาะแผนก F&B Service, Front Office และ Concierge แต่บางแห่งรวมทิปเข้ากองกลางแล้วแบ่งเฉพาะพนักงานประจำ ควรถามก่อน
นักศึกษาฝึกงานได้ Service Charge ไหม?
ส่วนใหญ่ไม่ได้ เพราะ Service Charge มักแบ่งให้พนักงานประจำ แต่มีบางโรงแรมแบ่งให้นักศึกษาฝึกงานเป็นบางส่วน
ฝึกงานโรงแรมต่างจังหวัด มีที่พักให้ไหม?
โรงแรมในแหล่งท่องเที่ยวและบนเกาะหลายแห่งมีที่พักพนักงานให้ ทั้งแบบฟรีและแบบหักค่าใช้จ่ายเล็กน้อย
ฝึกงานโรงแรมกี่เดือน?
โดยทั่วไป 3–6 เดือน ขึ้นอยู่กับหลักสูตรของมหาวิทยาลัยหรือวิทยาลัย
